Zakochałam się.
Przepadłam w kolorach, kształtach i fakturach.
Nie mogę spać, bo w głowie tworzą mi się kolorowe obrazki opowiadające historie.
Nie chodzi o mężczyznę… chodzi o haft.
Wiem, wyszywam od zawsze. Ale nic mnie tak w życiu nie wciągnęło, nie zainspirowało i nie rozbudziło mojej wyobraźni i chęci kreacji jak to.
Haft meksykański. Pochodzący z tradycyjnych, zwykle bardzo ubogich, gdzie często brakuje pełnych rodzin i pieniędzy na wszystko. Ale nawet tak ciężkie życie nie odbiera tym ludziom możliwości tworzenia piękna. Może tym bardziej są one kolorowe, pełne magicznych symboli. Choć wyszywanie jest żmudnym procesem, krok po kroku, wkłucie igły po wkłuciu, kolor, po kolorze, każdy wyszywa tę swoją opowieść.
Hafty w meksyku są ogromnie ważne. Każdy z regionów wykształcił swoje, unikalne odmiany. Ale to co jest najcudowniejsze, wszystkie one są bardzo proste. Większość splotów spotykamy w każdym zakątku ziemi zamieszkałej przez ludzi. Bo żeby wyszywać nie trzeba wiele.
Oto moja pierwsza praca (po kursie Gimeny Romero, hafciarki i badaczki haftów, która uczyła się bezpośrednio od rdzennej ludności). To taka robocza pierwsza próbka z wykorzystaniem ściegów charakterystycznych dla Tenango, Chamula, Zinacantan i Huixtán.
Haft meksykański
Najstarsze techniki haftu meksykańskiego są głównie związane z tradycjami rdzennej ludności Meksyku, takiej jak Tzotzil i Tzeltal w Chiapas. Choć nie ma konkretnych informacji o najstarszych technikach specjalnie dla Meksyku, można przyjąć, że te techniki wywodzą się z ogólnych praktyk hafciarskich znanych na kontynencie amerykańskim.
Ciekawe jest to, że na całym świecie mamy podstawowe ściegi hafciarskie. Jedne z najpopularniejszych to:
- ścieg przed igłą, popularnie nazywany fastrygą. Najstarszy i najprostszy rodzaj haftu płaskiego, polegający na przeciąganiu nitki nad i pod równo odliczonymi nitkami tkaniny.
- ścieg za igłą, polegający na tym, że po wkłuciu i przeciągnięciu nici wraca się i wbija w materiał kawałek dalej, aby ścieg wyglądał jak jedna, prosta równa linia. ten ścieg jest idealny do tworzenia konturów.
- ścieg sznureczkowy, znany od starożytności, charakteryzuje się ściśle przylegającymi do siebie ukośnymi ściegami, tworzącymi sznureczek. Ten rodzaj ściegu wykorzystywany jest do ozdobnych linii, zwłaszcza łodyg kwiatów.
W Meksyku te techniki były adaptowane przez rdzenne społeczności do swoich własnych wzorów kulturowych. Na przykład hafty z regionu Chiapas często zawierają symboliczne motywy roślinne i zwierzęce oraz są wykonane przy użyciu tradycyjnych materiałów.
Choć same techniki mogą być podobne (jak np. haft płaski czy krzyżykowy), to różnice tkwią w tym, jak są one adaptowane do lokalnych stylów i symboliki.
To dopiero początek mojej drogi. Drogi, która połączy haft opowieści i dekoracji z tożsamością, którą badam od tak wielu lat. To piękna droga, a kwiaty i wzory same układają mi się w sercu.
Haft z Chiapas
Współczesne praktyki haftu w Chiapas ewoluują, łącząc tradycyjne motywy z nowoczesnymi trendami. Chociaż klasyczne wzory, takie jak kwiaty, motyle i ptaki tropikalnego lasu, wciąż dominują, coraz częściej pojawiają się nowe inspiracje i wariacje. Oprócz tradycyjnej wełny i bawełny rzemieślnicy coraz częściej sięgają po włókna syntetyczne, co wpływa na różnorodność i dostępność ich wyrobów. Hafty odgrywają również kluczową rolę w lokalnych gospodarkach – społeczności, takie jak Zinacantán, w dużej mierze opierają swoje źródła dochodu na produkcji haftowanych ubrań.
Haft z Chiapas jest doskonałym przykładem żywej tradycji, która przekształca się wraz z upływem czasu, zachowując jednak swoje głębokie korzenie kulturowe. Bogactwo kolorów i symbolika sprawiają, że stanowi on nie tylko element odzieży, ale także wyraz tożsamości i dziedzictwa rdzennych społeczności regionu.
Haft z regionu Chiapas w Meksyku jest znany z intensywnych kolorów, misternych wzorów i bogatego dziedzictwa kulturowego. Jest integralną częścią tradycji rdzennych społeczności, które od pokoleń pielęgnują unikalne techniki i symbolikę swoich wyrobów.
Rzemieślnicy z miejscowości takich jak Chenalhó i Zinacantán tworzą piękne, ręcznie zdobione tkaniny przy użyciu tradycyjnych krosien pasowych. Te techniki są przekazywane z pokolenia na pokolenie – dziewczęta uczą się tkania i haftowania od najmłodszych lat, co sprawia, że sztuka ta pozostaje żywa i dynamiczna. Społeczność Tzotzil z Zinacantán słynie ze swojego mistrzostwa w tkaninach wytwarzanych na krosnach pasowych. Wzory inspirowane kulturą Majów zdobią huipile, koszule i serwetki, łącząc tradycję z nieustannie ewoluującymi trendami.
Hafty z Chiapas mają głębokie znaczenie symboliczne. Wzory często odzwierciedlają połączenie światopoglądu Majów z wpływami chrześcijańskimi. Motywy te mogą także wskazywać na pochodzenie osoby noszącej dany strój. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów ubioru jest huipil – tradycyjna tunika noszona przez rdzenne kobiety. Każda społeczność ma swoje unikalne wzory huipili, jak te spotykane w Tenejapan czy Zinacantán, co pozwala na łatwe rozpoznanie przynależności regionalnej i kulturowej.
Haft Oaxaca słynie z żywych kolorów, misternych wzorów i głębokiego znaczenia kulturowego. Jest nieodłącznym elementem dziedzictwa rdzennych społeczności i od pokoleń stanowi ważny aspekt ich tożsamości artystycznej i społecznej.
W miasteczku San Antonio Castillo Velasco charakterystyczny jest haft kwiatowy o intensywnych, tęczowych barwach. Wzory najpierw rysuje się na tkaninie, a następnie zdobi przy użyciu tradycyjnych technik, takich jak haft ażurowy, haft płaski, szydełkowanie i dekoracyjne marszczenie tkanin. Kobiety Mixtec stosują natomiast technikę Pepenado, która pozwala na tworzenie skomplikowanych wzorów na ich tradycyjnych sukniach. Motywy często przedstawiają jelenie, kozy, ptaki oraz roślinność i są przekazywane z pokolenia na pokolenie. Społeczność Mazateco z San Bartolomé Ayautla specjalizuje się w technice haftu satynowego, który stosują na odzieży wykonanej z bawełny i wiskozy, a także na poszewkach i torbach.
Haft Oaxaca nie jest jedynie ozdobą – często niesie ze sobą ukryte znaczenie. Wzory symbolizują marzenia i aspiracje twórców oraz inspirowane są przyrodą dolin Oaxaki. W San Andres Chicahuaxtla poszczególne elementy haftu mają konkretne znaczenie: słońca symbolizują głowy, tęcze zdobią pasy na piersi, czerwone paski reprezentują gąsienice, a między nimi pojawiają się motyle. Rzemiosło to pełni także istotną rolę społeczną – haftowanie jest zajęciem, które łączy społeczność, umożliwia wymianę umiejętności i zapewnia niezależność finansową wielu kobietom.
Haft Oaxaca
Tradycyjny haft z Oaxaki zyskuje również uznanie na arenie międzynarodowej. Maria Grazia Chiuri, dyrektor artystyczna domu mody Dior, nawiązała współpracę z rzemieślniczkami Mixtec przy tworzeniu kolekcji Cruise 2024. Dzięki takim projektom oaxacki haft nie tylko zachowuje swoją autentyczność, lecz także zdobywa globalne uznanie i wspiera lokalne społeczności ekonomicznie.
Haft Oaxaca to połączenie tradycji i nowoczesnych wpływów. Dzięki międzynarodowym współpracom i rosnącemu zainteresowaniu rzemiosłem artystycznym, unikalne wzory i techniki tej sztuki nie tylko trwają, ale także zyskują nowe życie, docierając do odbiorców na całym świecie.
Haft z Guerrero
Współczesne podejście do haftu z Guerrero łączy tradycyjne techniki z nowoczesnymi stylami, dzięki czemu powstają unikalne projekty odpowiadające współczesnym gustom, ale jednocześnie zachowujące swoje kulturowe korzenie. Rzemieślnicy stosują techniki empiryczne, które pozwalają na innowacje przy jednoczesnym poszanowaniu tradycji przodków. Haft Guerrero stanowi żywe połączenie tradycji i nowoczesności, wspierając lokalne społeczności i prezentując bogactwo kulturowe regionu.
Region Guerrero jest znany ze swoich wyrazistych kolorowych haftów na ubraniach ludności rdzennej. Haft z regionu Guerrero w Meksyku jest głęboko zakorzeniony w dziedzictwie kulturowym rdzennych społeczności, takich jak Mixtec, Tlapanec i Amuzgo. Tradycyjne stroje z tego regionu wyróżniają się unikalnymi technikami i wzorami, które od pokoleń przekazywane są w lokalnych społecznościach.
Najbardziej charakterystycznym elementem odzieży jest huipil, luźna tunika wykonana z ręcznie tkanego materiału, ozdobiona misternym haftem. Jest wytwarzana przez różne grupy etniczne, w tym Mixtec, Tlapanec i Amuzgo. Innymi tradycyjnymi strojami są sarapes i gabanes, które powstają przy użyciu krosien plecakowych. Sarapes często farbowane są w kontrastujące wzory, a gabanes wyróżniają się charakterystycznymi czerwonymi paskami. Tekstylia Amuzgo nawiązują do prekolumbijskich wzorów i zawierają motywy roślinne oraz zwierzęce, takie jak słońca, gwiazdy, żółwie i ptaki, inspirowane fauną i florą regionu Kostaryki.
Haft pełni w tych społecznościach nie tylko funkcję artystyczną, ale także ekonomiczną i społeczną. To zajęcie, które pozwala na wsparcie lokalnych rzemieślników, a wiele projektów ma na celu zapewnienie im uczciwego wynagrodzenia. Wzory pojawiające się na tekstyliach są wyrazem tożsamości kulturowej i można je prześledzić aż do kodeksów przedhiszpańskich, co świadczy o głębokim związku między tradycją a historią regionu.
